ڕۆژی جیهانی „سووڕی مانگانە“ ئەفسانە ئەلیاسی،پێشمەرگەی کۆمەڵە و چالاکوان

7 . جۆزەردان . 2726

https://x.com/wokurdistan/status/2060059823337508985?s=46

✍️ئەفسانە ئەلیاسی،پێشمەرگەی کۆمەڵە و چالاکوان،Efsane Elyasî
‏Pêşmerge û Çalakvan
‏ژن ،پێشمەرگە ،سووڕی مانگانە
‏ئازارێکی بێدەنگ لە ناو شەڕ و شاخدا
‏خوێندنەوە: فرمێسک ڕەزایی
‏بە بۆنەی 28ی مای ڕۆژی جیهانیی تەندروستی سووڕی مانگانە
‏لە مێژووی شەڕەکاندا هەمیشە باسی فیشەک، شاخ، دەربەدەری، بەرخۆدان کراوە و زۆر بە کەمی دەبینرێت کەسێک لەسەر ئەو ئازارانە نووسیبێتی کە نە دەنگی تەقینەوەیان دەبیسترێ و نە مێداڵیای ئیفتخاریان پێ بەخشراوە
‏ئازاری ژنانە ، بێدەنگ ، بەردەوام و پڕووکێنەر
‏لە نێوان تەواوی گێڕانەوەکانی حەماسە و خەباتدا، ژنانی پێشمەرگە بەشێکن لە مێژوو کە وەک پێویست تەواوی ڕاستییەکانی ژیانیان پێناسە نەکراوە.زۆر جار باس لە پیاوانێک دەکەیین کە چەکیان هەڵگرتووە ، باسی چیاکان کە شوێنی پەنا بۆ شۆڕشگێڕانن، باسی ئاڵایەک کە لە نێوان دووکەڵ و خوێندا بەرز کراوەتەوە .لە نێوان ئەم چیرۆکانەدا ،حەقێقەتێکی گەورە بوونی هەیە کە بە درێژایی مێژوو بە بێدەنگی ماونەتەوە، حەقێقەتێک کە نە لە کتێبەکانی مێژوودا نووسراون ، نە لە وتار و نە لە بەڵگەنامەکاندا شوێنی تەواویان پێدراوە.یەکێک لەو ڕاستیانە ژیانی ژنانێکە کە هەڵگری ناوی پڕ لە شەڕەفی پێشمەرگەن ، ژنانێک کە هەم دژی دوژمن شەڕیان کردووە وە هەم دژی ئازارێک کە کەس قسەی لە سەر نەکردووە.کاتێک کە باس لە ژنانی پێشمەرگە دەکەین ، وێنەی ژنانێکی ئازا و بوێر دێتە پێش چاومان ، ژنانێک کە چەکیان هەڵگرتووە ، لە ماڵ و خێزان و ئازیزانیان دوور کەوتوونەتەوە ، لە شاخەکان ژیاون و بۆ ئازادی و مانەوە شەڕیان کردووە.
‏بەڵام کەمتر کەسێک باس لە لایەنێکی کردووە کە بە ڕەواڵەت زۆر سادە و ئاسایی دیارە ، بەڵام لە دۆخی شەڕدا دەبێتە ئازارێکی ڕاستەقینە ،ئازاری قورسی سووڕی مانگانە .سووڕی مانگانە بۆ ملیۆنان ژن لە جیهاندا بەشێکی ئاسایی ژیانە ، بەڵام ئەگەر ئەم پرۆسەیە لە ناو شەڕ ، ئاوارەیی ، سەرما ، کەمییەتی پێداویستیەکان ڕوو بدات ، تەنیا پرۆسەیەکی جەستەیی نامێنێت و بەڵکوو دەبێتە قەیرانێکی جەستەیی و دەروونی .ئێمەی ژنانی دانیشتووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە جۆرێک غەڵەت فێر کراوین کە تەنانەت قسە کردن لە بارەی سووڕی مانگانە لە ناو زۆربەی خێزانەکاندا قەدەغە و شەرم بووە ، کچان هەر لە منداڵییەوە فێر دەکران کە ئازاری سووڕی مانگانەیان بشارنەوە .ئێستا بزانە کە هەمان کچان و ژنان لە سەختترین دۆخی پێشمەرگایەتی و ئەمنییەتیدا ، هەموو مانگێک ناچار دەبن ئەو ئازارە بە بێدەنگی لە گەڵ خۆیان هەڵبگرن .لە شاخەکاندا ،لە شوێنێک کە هەندێ جار ئاوی خواردنەوە بە سەختی و بە زەحمەت دەدۆزرێتەوە ، پێداوێستی ئیمکاناتی بێداشتی و پاک و خاوێنی بۆ ژنان زۆر کەمە.
‏زۆر جار نە پەڕەی تەندرووستی بەردەست دەبێ ، نە دەرمانی گونجاو ،نە شوێنێک بۆ خۆشۆردن و خۆ وشک کردنەوە و نە شوێنێکی ئارام بۆ پشوودان .بۆ ژنانێک کە بە ساعەت بەرەوژوورکێ و بەرەوخوارێکێی شاخ دەکات ، لە سەرما و ڕتوبەتدا دەخەوێت ،برسیەتی دەکێشێت و هەمیشە ئامادەی هێرشی دوژمن دەبێت ، ئازاری قورسی مانگانە تەنیا نەخۆشینێکی سادە نییە.
‏لاوازی جەستە ،کەمخوێنی ، تووشبوون بە عفوونتی ژنانە ، ماندووبونی بەردەوام و فشاری دەرونی ، بەشێکن لەو ڕاستیانەی کە ژنانی پێشمەرگە لە گەڵی دەست و پەنجە نەرم دەکەن ، بەڵام ئەو دەردە هەردەم بە بێدەنگی ماوەتەوە .ژنان سەرەڕای ئەوەی کە لە لایەن حزبەکەیانەوە بە بەهانەی پرۆسەی سووڕی مانگانە پشووی سێ ڕۆژەیان بۆ دابین کراوە ،زۆربەیان یەک لە بەر ئەوە شەرم لە وتنی دەکەن ، دوویش لە ترسی ئەوەی بە لاواز بناسرێن یان وا قەزاوەت بکرێن کە توانای مانەوەیان لە مەیدانی شەڕدا نییە ، ئەو ئازارەیان دەشارنەوە و لە سەری قسە ناکەن .لە دۆخێکدا کە شەڕ ، هێز و خۆڕاگری بە پێوەری پیاوانە پێناسە دەکرێت ،ژنان ناچار دەبن ئازارە ژنانەکانیان بشارنەوە بۆ ئەوەی هێزی ژنانەیان نەخرێتە ژێر پرسیار.بەڵام ئایا شاردنەوەی ئازار نیشانەی هێزە؟یان ئەنجامی کۆمەڵگەیەکی سەقەتە کە بە درێژایی مێژوو پێداویستییەکانی ژنانی پشتگوێ خستووە ؟
‏مێژووی خەباتی ژنانی پێشمەرگە تەنیا مێژووی شەڕ دژی دوژمنان نییە ، مێژووی شەڕ دژی نایکسانیشە .ژنانێک کە نە تەنیا بۆ ئازادی خاکەکەیان شەڕ دەکەن ، بەڵکوو هەمیشە ناچار بوون بۆ خۆ نیشاندانیان،بۆ قبووڵکردنیان ، بۆ خۆ سەڵماندن بە کۆمەڵگە و تەنانەت بۆ سادەترین پێداویستییە جەستەییەکانیش خەبات بکەن.ڕۆژی جیهانیی تەندرووستی سووڕی مانگانە تەنیا بۆنەیەکی ساڵانە نییە بەڵکوو وەبیر خستنەوەی ڕاستییەکی زۆر گرینگی تەندروستی و بەشێکە لە کەرامەتی مرۆڤی ژنانە.
‏کاتێک ژنە پێشمەرگەیەک دەستی بە پێداویستییە سەرەتاییەکانی پاک و خاوێنی( توالت ، حەمام) ناگات کاتێک لە قسە کردن و دەرخستنی ئازارەکانی شەرم دەکات ،بابەتەکە تەنیا تەندروستی نییە،بابەتی دادپەروەری و مرۆڤایەتییە .